Bảo hiểm y tế là loại hình bảo hiểm không còn xa lạ, được Nhà nước tổ chức và thực hiện nhằm hỗ trợ một phần chi phí khám chữa bệnh cho người dân. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn nhiều người chưa hiểu rõ bảo hiểm y tế là gì, có mấy loại và cần lưu ý gì khi tham gia, đặc biệt trong bối cảnh Luật Bảo hiểm y tế đã có những sửa đổi mới áp dụng từ ngày 01/07/2025.
Trong bài viết sau, Prudential đã tổng hợp các thông tin cần thiết, hãy theo dõi để hiểu hơn loại bảo hiểm này nhé.
Bảo hiểm y tế là gì và lợi ích khi tham gia?
Dưới đây là những thông tin cơ bản về bảo hiểm y tế và quyền lợi nhận được khi tham gia:
Định nghĩa
Bảo hiểm y tế (BHYT) là loại hình bảo hiểm trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, do Nhà nước tổ chức và quản lý, nhằm mục tiêu chăm lo, bảo vệ sức khỏe cho toàn dân và đảm bảo công bằng trong tiếp cận các dịch vụ y tế.
Người tham gia bảo hiểm y tế sẽ được cấp một thẻ bảo hiểm y tế có mã số định danh cá nhân duy nhất, dùng để quản lý thông tin và hưởng quyền lợi khi khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế hợp pháp. Tham gia BHYT không chỉ giúp giảm thiểu chi phí y tế mà còn góp phần xây dựng một hệ thống y tế bền vững và chia sẻ rủi ro trong cộng đồng.
Lợi ích người tham gia nhận được
Việc tham gia bảo hiểm y tế mang lại nhiều quyền lợi thiết thực cho người dân, trong đó bao gồm:
- Được tùy chọn một cơ sở y tế khám chữa bệnh gần nơi công tác hoặc nơi cư trú theo hướng dẫn của cơ quan bảo hiểm xã hội.
- Được chi trả chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng theo quy định.
- Được sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tại các cơ sở y tế công lập và một số cơ sở tư nhân có ký hợp đồng với cơ quan bảo hiểm.
- Được thanh toán chi phí thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật nằm trong danh mục được bảo hiểm chi trả.
- Hưởng mức hỗ trợ khác nhau tùy thuộc vào nhóm đối tượng tham gia.
- Được bảo đảm quyền lợi trong trường hợp chuyển tuyến khám chữa bệnh hợp lệ.
- Giảm gánh nặng tài chính khi điều trị các bệnh mạn tính, bệnh hiểm nghèo hoặc chi phí cao.
>> TÌm hiểu ngay: Danh mục các loại thuốc không được bảo hiểm chi trả
Cập nhật mới nhất thông tin các loại bảo hiểm y tế hiện nay
Sau khi đã tìm hiểu bảo hiểm y tế là gì, nhiều người cũng thắc mắc là bảo hiểm y tế có mấy loại. Theo đó, bảo hiểm y tế hiện nay có 2 loại là bảo hiểm y tế bắt buộc và bảo hiểm y tế tự nguyện. Dưới đây là thông tin được áp dụng từ 01/07/2025.
Bảo hiểm y tế bắt buộc
Đây là hình thức bảo hiểm được áp dụng với các đối tượng theo Luật định để chăm sóc sức khỏe. Để hiểu rõ hơn, bạn có thể xem qua thông tin trong bảng dưới đây:
Đối tượng tham gia |
Mức đóng bảo hiểm |
Hình thức tham gia |
- Có 6 nhóm đối tượng được quy định tại Nghị định 146/2018/NĐ-CP:
- Ngoài ra, Luật BHYT sửa đổi quy định thêm 7 nhóm đối tượng bắt buộc tham gia BHYT: Người lao động có hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên; chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của pháp luật về BHXH. Người lao động là công dân nước ngoài trong một số trường hợp; người lao động làm việc theo hợp đồng lao động thỏa thuận với người sử dụng lao động làm việc không trọn thời gian; người nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau, thai sản từ 14 ngày trở lên; nhân viên y tế thôn, bản; nạn nhân buôn bán người, nghệ nhân nhân dân, ưu tú. |
- Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, tùy theo diện đối tượng, các cá nhân tham gia BHYT hàng tháng phải đóng 4,5% mức lương cơ sở, tiền lương tháng hoặc tiền trợ cấp tháng. - Người dân nên cập nhật thông tin từ các cơ quan chức năng để đảm bảo quyền lợi khi tham gia BHYT. |
- Đối với người lao động tham gia đóng bảo hiểm y tế bắt buộc thì sẽ do người sử dụng lao động thực hiện việc đóng bảo hiểm hàng tháng do đó mà việc đăng ký và gia hạn thẻ BHYT do đơn vị doanh nghiệp thực hiện thay cho người lao động. - Đối với các cá nhân khác làm việc tại các doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức và người được Nhà nước hỗ trợ sẽ đóng BHYT tại chính đơn vị nơi mình đang làm việc hoặc tại cơ quan BHXH trên địa bàn. |
Bảo hiểm y tế tự nguyện
Trong các loại bảo hiểm y tế hiện nay, bảo hiểm y tế tự nguyện là hình thức bảo hiểm do Nhà nước thực hiện không nhằm mục đích thu lợi nhuận, áp dụng đối với những người không thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc. Loại hình này cũng giúp mọi người dân có cơ hội được chăm sóc sức khỏe hưởng BHYT khi ốm đau bệnh tật.
Đối tượng tham gia Mức đóng bảo hiểm Hình thức tham gia
- Người dân không tham gia đóng bảo hiểm y tế bắt buộc và từ 6 tuổi trở lên có thể tham gia đóng BHYT tự nguyện theo diện hộ gia đình.
- Mức đóng theo hộ gia đình được tính dựa trên lương tối thiểu chung và giảm dần theo số lượng người tham gia:
- Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương tối thiểu.
- Người thứ hai, thứ ba và thứ tư lần lượt đóng bằng 90%, 80% và 70% mức đóng của người thứ nhất.
- Từ người thứ năm trở đi, mức đóng là 60% so với người thứ nhất. - Mua theo hộ gia đình, tức là nếu một cá nhân muốn mua bảo hiểm y tế thì tất cả các thành viên trong gia đình cũng phải mua (trừ những người đã có bảo hiểm bắt buộc).
- Hoặc mua thẻ BHYT tại các đại lý của Bảo hiểm xã hội tại UBND phường/xã/thị trấn nơi cư trú hoặc cơ quan BHXH.
>> Xem thêm: Bảo hiểm y tế và bảo hiểm nhân thọ khác nhau như thế nào?
Người tham gia bảo hiểm y tế cần lưu ý những gì?
Theo Điều 37 Luật BHYT 2008, để được hưởng các quyền lợi khi tham gia BHYT, bạn phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ sau:
- Đóng BHYT đầy đủ và đúng thời hạn theo quy định.
- Sử dụng thẻ BHYT đúng mục đích, không được cho người khác mượn thẻ để khám chữa bệnh.
- Khi đi khám chữa bệnh tại cơ sở khám chữa bệnh BHYT phải thực hiện theo quy định về thủ tục và chấp hành theo quy định; hướng dẫn của cơ quan BHXH và cơ sở khám chữa bệnh.
- Thực hiện việc thanh toán chi phí khám chữa bệnh ngoài phần do Quỹ BHYT chi trả.
Đồng thời, bạn cũng lưu ý các hành vi bị nghiêm cấm sau khi tham gia BHYT để tránh bị phạt xử lý vi phạm về BHYT bao gồm:
- Không đóng hoặc đóng BHYT không đầy đủ.
- Giả mạo thẻ BHYT hoặc cho người khác mượn thẻ BHYT để khám chữa bệnh.
- Cố ý báo cáo sai sự thật, cung cấp sai lệch thông tin, số liệu về BHYT.